بار خدايا، به تو پناه مي برم از دانشي كه سود نبخشد و از قلبي كه فروتن نباشد و از نفسي كه سير نگردد و از دعايي كه به اجابت نرسد.

بنابر مکتب اسلام، انسان اعم از زن و مرد در دو دهه نخست حيات، به مثابه نهال نورسي است که مراقبت، هدايت، محبت و تربيت مي‌خواهد، وگرنه از گزند و آفت‌هاي پيراموني و دروني در امان نخواهد بود. اساسي‌ترين و مؤثرترين نهادي که اين مسئوليت فوق‌العاده اساسي را بر عهده دارد، نهاد خانواده است. دينداري و تعهد، نظم و انضباط، آموزش‌هاي اوليه، اخلاق و تربيت فردي و اجتماعي و. . . در خانواده، ترويج و به فرزندان منتقل مي‌شود.
خانواده ايراني، نهادي است که با روابط انساني، عواطف و محبت، احترام متقابل و مشورت و تبادل‌نظر و کار دسته‌جمعي، هويت مي‌يابد و دربردارنده اين عناصر هويت‌ساز به فرد است. امروزه، بسياري از نقاط ضعف افراد ايران، که در قالب ناهنجاري‌هاي اجتماعي بروز و ظهور يافته، يا ناشي از حضور و ارتباط نداشتن فرد با خانواده است و يا خانواده متبوع فرد، داراي كمترين  سامان بوده است.
بيشتر انسان هاي موفق انسان هايي هستند كه مي دانند براي چه زندگي مي كنند و به كجا مي خواهند بروند و كساني كه اميد ها وآرزوهاي بسياري در زندگي دارند ومي خواهند كه به آن ها برسند و افرادي كه مي خواهند هويت خود را حفظ كنند.

اديان الهي يكي از عوامل بسيار مؤثر در پيشرفت بشر به شمار مي

آيند.تأثيري كه پيامبران ، تعليمات آن ها و پيروانشان در جوامع بشري

داشته اند،بسيار مهم،شگرف و قابل قبول همه است.ناديده گرفتن

وحي و دستاوردهاي آن در تحقيقات جامعه شناختي بويژه در شناخت

توصيفي جوامع گذشته،پژوهشگران اجتماعي را از شناخت دقيق

جوامع و عناصر سازنده و تحول آفرين آن محروم مي سازد.نمونه روشن

تأثير دين در جامعه را در انقلاب بنيادين صدر اسلام و نيز انقلاب اسلامي

ايران مي توان يافت.

اديان آسماني در زمينه اخلاق اجتماعي ،تعاليم ارزشمندي آورده اند

كه موجب رشد و تعالي فرهنگ بشر شده است.

در هر زمان كه شان رفيع علم و معرفت محفوظ مانده و عالمان و محققان با احترام و تكريم مواجه بوده‌اند بشر گام هاي بلندي در تعالي و كمال مادي و معنوي برداشته است و بالعكس در هر دوره كه علم و عالم مغضوب و منفور بوده‌اند، آن دوره‌ها در تاريخ بشر ، تاريك بوده و بشريت در زندان جهل و غفلت خود محبوس مانده است .
اگر فطرت بشر كه رمز تداوم حقيقت جويي و تلاش براي كشف حقايق است نبود، انسان در اسارت جهل باقي مي‌ماند و راه هاي سعادت بشر مفتوح نمي‌شد.

خصلت علت جويي و سوال كردن تا ابد همراه بشر خواهد بود چرا كه در غير اين صورت، كمال و پيشرفتي حاصل نخواهد شداين هم از عجايب عصر ماست كه برخي قدرت‌هاي بزرگ نمي‌خواهند شاهد پيشرفت ملت‌هاي ديگر باشند و با هزار بهانه، تهمت و فشار سياسي و اقتصادي، مانع توسعه علمي ديگران مي‌شوند، همه اين ها ناشي‌از دوري آنان از ارزش‌هاي انساني و اخلاقي و مكتب انبياء الهي است. آنان براي خدمت به بشريت تربيت نشده‌اند.

[سخنرانی رييس جمهوري اسلامی ایران در دانشگاه كلمبيا سه شنبه 3 مهر 1386]

امروز ما بايد كشور عزيزمان ايران را بسازيم. ساختن ايران عزيز، نيازمند چند عامل است. البته خداوند متعال همه امكانات، استعدادها و شرايط را براى انجام اين مأموريت در اختيار ملت ايران قرار داده است؛ منابع عظيم زير زمينى از نفت و گاز، معادن، زمينهاى كشاورزى، دريا، آب، موقعيت سياسى و سوق الجيشىِ ويژه و منحصر به فرد ملت و كشور ايران؛ و از اينها مهم تر، ملتى با فرهنگ، مومن و پاك، انقلابى و مهم تر از همه خداوند يك هديه استثنايى به ملت ايران داده است و آن عبارت است از جوانان مؤمن، پاك و هوشمند ايران اسلامى كه بهترين جوانان عالم هستند. ما با اتكا به اين استعدادها بايد كشورمان را بسازيم و ان شاءالله با همت بلند شما اين اتفاق خواهد افتاد.
ما براى ساختن كشور به چند عامل نيازمنديم. عامل اول، وحدت و انسجام است. يك ملت متحد و همدل، شكست ناپذير است. يك ملت متحد مى تواند همه قله هاى ترقى و پيشرفت را فتح كند. دشمنان ما طى 27 سال گذشته به انحاء و روشهاى مختلف تلاش كردند بين صفوف متحد ملت ما خلل و خدشه وارد كنند.
عنصر دومى كه بايد مورد توجه قرار بدهيم عبارت است از كار. يك ملت با صحبت، وقت تلف كردن، توجه به مصرف و بهره منديهاى كاذب به هيچ نقطه اى از تعالى نخواهد رسيد. ملتهايى كه قله هاى ترقى را فتح كرده اند، در يك دوره اى به طور فشرده و سنگين كار، تلاش و مجاهدت كرده اند.
جوانان عزيز! مردم مؤمن دشتى! خودتان را آماده كنيد، كمربندها را ببنديد، آستينها را بالا بزنيد، همتها را براى يك دوره پرتلاش و مجاهدت سنگين براى ساختن ايران عزيز بسيج كنيد. هركس در هر كجا هست، بايد يك عنصر فعال، دلسوز و مجاهد در راه ساختن ايران عزيز باشد. جوانان دشتى بايد دشتى را بسازند، تنگستانيها تنگستان را و بوشهريها بوشهر را تا همه اين نقاط اين كشور مقدس و عزيز [آباد شود.]
عامل و عنصر ديگرى كه ما نياز داريم عبارت است از عدالت؛ عدالت محور و ركن جامعه اسلامى است. عدالت ستون خيمه جامعه نمونه است. عدالت ركن حاكميت اسلامى است. عدالت روح انقلاب اسلامى است.
بدون عدالت پيشرفتى اتفاق نخواهد افتاد. بدون عدالت كشور ساخته نخواهد شد و بدون عدالت استعدادها و ذخاير انسانى و مادى شكوفا نخواهد شد. عدالت تضمين پيوند دلها و مهرورزى است.
عزيزان من! عدالت يعنى همه جاى كشور بايد با هم پيشرفت بكند. عدالت يعنى امكانات كشور به طور عادلانه در همه اين سرزمين توزيع بشود. عدالت يعنى جوانان عزيز دشتى به اندازه جوانان اصفهان، تبريز، مشهد و شيراز فرصت پيشرفت، ترقى و شكوفايى استعدادهايشان را در اختيار داشته باشند. عدالت يعنى اگر امكانى در يك نقطه از كشور هست، اول مردم آن نقطه و بعد مردم ساير نقاط كشور از آن استفاده كنند...

رفتارهای بازرگانی در افرادی با انگیزش پیشرفت بالا

مک کللند که تحقیقات مفصلی روی انگیزش پیشرفت

داشته است ارتباط نیرومندی را بین رفتارهای بازرگانی و

انگیزه پیشرفت مشاهده کرده است. او دانشجویان را از

نظر نیاز پیشرفت مورد بررسی قرار داد وانتخابهای

شغلی آنها را 14 سال بعد پی گیری نمود. هر یک از

شغلهای دانشجویان با عنوان بازرگانی دسته بندی شد.

اکثر افرادی که که مشاغل بازرگانی داشتند در آزمون 14

سال قبل خود انگیزه پیشرفت بالایی نشان داده بودند.

زمینه اجتماعی انگیزه پیشرفت

هنگام توصیف انگیزه پیشرفت ضروری است که

زمینه‌های اجتماعی آن توجه شود. هر فرد تلاش می‌کند

به نحوی به وظایف مورد نظر خویش عمل کند ولی از

آنجا که این امر در یک محیط اجتماعی اتفاق می‌افتد.

مفاهیمی از قبیل تشریک مساعی ، رقابت ، تشکیل

گروه ، اهداف گروه و پیشرفت گروهی نیز مطرح

می‌شود. در میان آثار اجتماعی انگیزه پیشرفت می‌توان

به آثار مثبت اجتماعی آن اشاره کرد که مورد توجه

بیشتری قرار می‌گیرند. با توجه به اینکه بیشتر افراد

جامعه موفقیت در انجام وظایف را یک هدف مثبت در نظر

می‌گیرند و در این زمینه تلاش می‌کنند در نتیجه به آثار

مثبتی از قبیل فزونی انتظار موفقیتهای بعدی غرور و

صلاحیت بیشتر دست می‌یابند. بنابراین موفقیت دارای

آثار مثبت اجتماعی است.

دستیابی به هدف مورد انتشار موجب تجلی موفقیت

می‌گردد و در این صورت افراد نسبت به یکدیگر برخورد

صمیمانه و خیر اندیشانه از خود نشان می‌دهند. در یکی

از آزمایشاتی که در این زمینه انجام شد، محققان

نتیجه گرفتند که افراد موفق نسبت به افراد ناموفق در

زمینه کارهای اجتماعی و عام المنفعه و مددیاری آمادگی

بیشتری از خود نشان می دهند.

آنها معتقد بودند که بین موفقیت و گرایش به کارهای

مردم پسند رابطه وجود دارد. نتیجه تحقیق دیگری نشان

داد که وجود احساس موفقیت در افراد باعث می‌شود که

آنها به مشکلات دیگران بیشتر رسیدگی کنند.

تاثیر عدم موفقیت بر رفتار به درستی معلوم نیست ولی

وقتی موفقیت سبب افزایش رفتار اجتماعی می‌شود،

می‌توان تصور کرد که عدم موفقیت در بروز رفتارهای ضد

اجتماعی موثر باشد. گاهی افرادی که موفق

نمی‌شوند، سعی می‌کنند عزت نفس خویش را به

صورت سطحی با رفتارهای بلند پروازانه بهبود بخشند.

تاثیر عدم موفقیت به عواملی ازقبیل زمینه‌های اجتماعی

و موقعیت اجتماعی که فرد در آن موقعیت موفق

نشده است، بستگی دارد.

 روشهای اندازه گیری انگیزه پیشرفت

رایج‌ترین شیوه اندازه گیری انگیزه‌های پیشرفت آزمونTAT

 است که توسط "هنری مورای" ارائه شده است.

مجموعه‌ای از تصاویر را به آزمودنی نشان می‌دهد و از او

می‌خواهد تا داستانهای کوتاهی درباره وقایع نقاشی

شده در هر تصویر بسازد. محتوا و موضوعی که فرد برای

تصویر ارائه شده در قالب داستان ارائه می‌کند، می‌توانند

بیانگر نیازها و انگیزه‌های پیشرفت باشند: مثلا ممکن

است فردی برای یکی از تصاویر آزمودن TAT موضوع

تلاش شخصی را برای راه یابی به دانشکده پزشکی ،

دکتر شدن و کشف درمان برای یک بیماری لاعلاج را

مطرح کند چنین محتوایی یک موضوع مربوط به انگیزه

پیشرفت است.

    ۱- فرار مغزها و نخبگان  : دانشجویان و برگزیدگان علمی در المپیادها  ویا کنکور به دلیل پیشنهاد مراکز دانشگاههای مختلف وبورسیه شدن در کشورهای خارجی بعضی تمایل به تحصیل در کشورهای خارجی را دارند. اما بهتر است که امکانات و زمینه ی ادامه تحصیل برای چنین افرادی در کشور اسلامی خودمان فراهم باشد و به آنها بهای بیشتری داده شود تا اینکه از خروج افراد متخصص وصاحب فن  و مولد علم جلوگیری کنیم  . و از وجود آنها در پیشبرد اهداف کشورمان استفاده کنیم. و اینکه  فکر ایرانی و عمل ایرانی بطور مستقل وبدون وابستگی  به کشورهای دیگر در رسیدن به اهداف و خودکفایی فعال باشد .و  باعث افتخار و  سرافرازی وطن خویش باشد.

    2  - عدم شايسته سالاری و جايگزينی روابط به جای ضوابط  : در واگذاری امور  واستخدام ها و انتصاب ها بر اساس ضوابط صورت گیرد تا افراد شایسته و صاحب آگاهی وتخصص بر گزیده شوندو نه بر اساس روابط ، که افرادی ناآگاه وبدون تخصص لازم به کاری گمارده شوند.و این خود عاملی است که مانع از پیشرفت می شود .

    3- نبودن تمركز در سرمايه گذاريها و عدالت اقتصادی ومالی : اگر در برنامه های اقتصادی وسرمایه گذاری ها دقت لازم صورت نگیرد و هدفهای اساسی ومهم مد نظر قرار نگیرد و عدالت اقتصادی اجرا نشود ، اینها خود نیز مانعی برای پیشرفت هستند.  

   4  - نبودن اطلاع رسانی يكسان و به روز رسانی منابع علمی وفرهنگی : در نشر و گسترش علم و فناوری روز  بطور مجدانه کوشا وفعال باشیم  که در غیر این صورت مانعی برای پیشرفت کشور خواهد بود .

    5- عدم شناخت دشمن و راههای  نفوذ آنان : دشمنان کشور ما همیشه در کمین هستند که از هر طریقی که  بتوانند در کشور ما نفوذ داشته باشند و مانع از ترقی و پیشرفت کشورمان شوند. با این وجود ما به عنوان یک ایرانی باید هوشیار و بیدار باشیم تا از مداخله و نفوذ آنها جلو گیری کنیم و راه را بر آنان ببندیم و آنان را در رسیدن به اهدافشان نا کام بگذاریم.و این کار بسیار مهمی است که اگر به آن بی توجه باشیم ویا اینکه راه نفوذ آنها را نشناسیم ، از این طریق مانع از پیشرفت کشورمان در تمام امور از جمله : علمی ، فرهنگی ، اقتصادی، اجتماعی ، سیاسی ، صنعتی و ... خواهیم شد . به همین دلیل باید همیشه آگاه وبیدار باشیم تا فریب آنان را نخوریم و ازنفوذ و سلطه بیگانگان بر کشورمان جلوگیری کنیم .  

    6- تفرقه و سستی : هرگونه تفرقه چه از طرف دشمنان ما باشد یا در بین خودمان باشد عاملی برای جلوگیری از پیشرفت خواهد بود .و همچنین اگرتک تک ما در کارها کاهلی وسستی داشته باشیم وبا جدیت و پشتکار  و علاقه به انجام امور محوله نپردازیم  باعث اختلال در انجام امور کشور و عقب ماندگی  وعدم پیشرفت کشور خواهیم شد . بنابر این لازم است با اتحاد وپشتکار و خلاقیت در پیشبرد کشورمان نهایت سعی و تلاش را بنماییم .

    7- جذب  مسائل  فرعی ( مثل مدرك گرائي بدون تجربه وتخصص وتعهد ): اگر تنها هدف مدرک گرایی و استخراج فارغ التحصیلان بدون علم وآگاهی و تجربه لازم باشد ، اداره امور کشور و انجام و پیشبرد اهداف دچار اختلال خواهد شد  و مانع از پیشرفت خواهد شد .

    8 - عدم مدیریت صحیح: اگر برنامه ریزی های امور، خرد وکلان کشور  تحت مدیریت صحیح وشایسته و دلسوزانه قرار نگیرد باعث بی نظمی و عدم دست یابی به اهداف مورد نظر می شود ومانعی برای کشور ما ن در راه پیشرفت خواهد بود .

   9 -  اعتیاد  : آلوده بودن بعضی از ا فراد در جامعه باعث رکود در نیروی انسانی فعال وکارامد می شود . واز این طریق هم در انجام کارها  اختلال پیش آمده و یکی از موانع پیشرفت محسوب می گردد.